கதைகள்
புதுமைப்பித்தன் 1934 முதல் 1946 வரை ஏறத்தாழ நூறு சிறுகதைகள் எழுதினார். அவை தமிழ் சிறுகதை இலக்கியத்தை சமூக யதார்த்தவாதத்தாலும் கவித்துவமான உரைநடையாலும் மாற்றி அமைத்தன.
““சிறந்த சிறுகதை என்பது கதை முடிந்த பிறகும் தொடரும். வாசகன் புத்தகத்தை மூடி வைத்துவிடுவான். ஆனால் கதை அவனிடம் தங்கியிருக்கும் — ஒரு கேள்வியாக, ஒரு படமாக, ஒரு வலியாக.”
““மொழி மக்களுக்காக இருக்கிறது. மக்கள் மொழிக்காக இல்லை.”
““வாழ்க்கை மூலப்பொருள். எழுத்து கலை. இரண்டும் சேரும்போது இலக்கியம் பிறக்கிறது.”
““இலக்கியம் மொழியை விடுதலை செய்ய வேண்டும். அதுவே இலக்கியத்தின் கடமை.”
““சுயவிமர்சனம் என்பது நாகரிகத்தின் முதல் அடி. ஒரு சமூகம் தன்னை விமர்சிக்கும் திறன் கொண்டிருந்தால், அது உண்மையான நாகரிகம் பெறும் திசையில் இருக்கிறது.”
““ஒரு எழுத்தாளன் மற்றவர்களை நேசிக்க வேண்டும். அந்த நேசமில்லாமல் அவர்களை புரிந்துகொள்ள முடியாது. புரிந்துகொள்ளாமல் எழுத முடியாது.”
““கனவு இல்லாமல் யதார்த்தம் மாறாது.”
““ஒரு சிறுகதையில் ஒவ்வொரு வார்த்தையும் அவசியமானது. அது சுருக்கம் — ஒரு பலவீனம் அல்ல, அதுவே அதன் வலிமை.”
““நாகரிகம் என்பது ஒரு மனிதன் மற்றொரு மனிதனை மனிதனாக பார்க்கும் திறன். அது ஒரு மொழி அல்ல. அது ஒரு உடை அல்ல. அது ஒரு வர்க்கம் அல்ல.”
““அந்த தூரம் தான் கலை.”